Collectible design is een term voor bijzondere designobjecten die worden gemaakt om te verzamelen en te waarderen, naast hun functie als gebruiksvoorwerp. Het gaat vaak om meubels, verlichting en objecten die zich onderscheiden door hun ontwerp, maker, materiaalgebruik, concept, productiewijze of beperkte beschikbaarheid. 

In tegenstelling tot veel reguliere designproducten worden collectible pieces vaak in kleine oplages, als limited edition of zelfs als uniek exemplaar gemaakt. Hierdoor ligt de nadruk niet alleen op het gebruik van een object, maar ook op het ontwerp en de zeldzaamheid ervan. Een stoel kan bijvoorbeeld nog steeds bedoeld zijn om op te zitten, maar kan tegelijkertijd worden gezien als een bijzonder ontwerp dat onderdeel wordt van een persoonlijke collectie. 

De term collectible design wordt vaak gebruikt voor ontwerpen die tussen design en kunst in liggen. Het object is ontworpen door een designer en heeft meestal een duidelijke relatie met functionaliteit, maar de artistieke waarde, het vakmanschap of het verhaal achter het ontwerp kan minstens zo belangrijk zijn. 

Collectible design gaat daarom niet zozeer over één specifieke stijl. Zowel een minimalistisch meubel als een experimenteel en kleurrijk object kan collectible design zijn. Wat deze ontwerpen met elkaar verbindt, is dat ze bewust worden gemaakt als bijzondere stukken die verder gaan dan een standaard gebruiksvoorwerp en interessant zijn om te bewaren, te verzamelen en te waarderen. 

Collectible design heeft geen vaste vorm of stijl. Een object kan minimalistisch, kleurrijk, experimenteel of juist traditioneel zijn. Toch zijn er een aantal kenmerken die vaak terugkomen bij collectible design en die ervoor zorgen dat een object zich onderscheidt van reguliere designproducten. 

Kleine oplages en unieke stukken 

Veel collectible designs worden geproduceerd in een kleine oplage of bestaan als uniek exemplaar. Hierdoor blijft het aantal beschikbare objecten beperkt en krijgt ieder stuk een exclusiever karakter. Soms wordt een ontwerp zelfs speciaal als one-off gemaakt, waardoor er maar één exemplaar van bestaat. 

Bijzondere materialen en vakmanschap 

Collectible design wordt vaak gekenmerkt door bijzondere materialen en veel aandacht voor de manier waarop een object wordt gemaakt. Designers experimenteren bijvoorbeeld met hout, metaal, glas, keramiek of nieuwe materialen en zoeken naar bijzondere technieken en afwerkingen. Het maakproces kan daarbij net zo belangrijk zijn als het uiteindelijke object. 

Een sterke ontwerpvisie & artistieke waarde 

Een collectible designobject heeft vaak een duidelijk idee of een herkenbare visie van de maker. Het ontwerp kan een nieuwe manier van kijken naar een materiaal, functie of vorm laten zien. Hierdoor gaat het object verder dan alleen een praktische oplossing en krijgt het een eigen identiteit. 

Experiment en innovatie 

Veel collectible designs ontstaan vanuit experiment. Ontwerpers nemen de ruimte om nieuwe vormen, materialen en productietechnieken te onderzoeken zonder dat een ontwerp direct geschikt hoeft te zijn voor grootschalige productie. Hierdoor kunnen juist vernieuwende en soms ongebruikelijke objecten ontstaan. 

Niet ieder bijzonder designobject is automatisch collectible design. Vaak ontstaat die status door een combinatie van verschillende factoren. De oplage, de maker, het ontwerp, de kwaliteit, de betekenis én de interesse vanuit verzamelaars kunnen allemaal een rol spelen.

Een beperkte oplage is bijvoorbeeld belangrijk, maar niet noodzakelijk. Een object kan ook interessant zijn als collectible wanneer het een bijzondere ontwerpvisie of belangrijke positie binnen het oeuvre van een designer heeft. Een uniek prototype kan daardoor net zo interessant zijn als een gelimiteerde serie.

Ook de maker speelt een belangrijke rol. Een ontwerp van een gevestigde designer met een herkenbare visie heeft vaak meer verzamelwaarde, maar ook werk van jonge ontwerpers kan collectible worden wanneer het vernieuwend, goed uitgevoerd en onderscheidend is.

Daarnaast is de vraag naar een object een belangrijk onderdeel van collectibility. Een object kan zeldzaam of bijzonder zijn, maar zonder interesse van verzamelaars ontstaat er weinig verzamelwaarde. Wanneer meerdere mensen een bepaald ontwerp graag willen bezitten, kan die vraag ervoor zorgen dat een object steeds gewilder wordt en een duidelijke plek binnen de wereld van collectible design krijgt.

Ook het verhaal en de context achter een object kunnen belangrijk zijn. Een ontwerp kan bijvoorbeeld onderdeel zijn van een belangrijke collectie, een bepaalde periode in het werk van een designer vertegenwoordigen of een nieuwe techniek of materiaaltoepassing laten zien. Juist deze context kan ervoor zorgen dat een object interessant wordt voor verzamelaars.

Collectible design draait daarom niet om één vaste regel. Het is vooral de combinatie van zeldzaamheid, ontwerpkwaliteit, bekendheid van , vakmanschap, betekenis, context en vraag die bepaalt of een object interessant wordt als verzamelobject. Daarbij hoeft een collectible design niet oud of duur te zijn. Ook hedendaagse ontwerpen kunnen vanaf het begin als collectible worden gemaakt.

Het belangrijkste verschil tussen collectible design en gewoon design zit niet alleen in het uiterlijk van een object, maar vooral in de manier waarop het wordt gemaakt, aangeboden en gewaardeerd. Een regulier designproduct wordt meestal ontworpen om op grotere schaal geproduceerd en gebruikt te worden. Collectible design wordt vaker gemaakt als een bijzonder en beperkt object dat ook waarde krijgt door zijn zeldzaamheid, ontwerpvisie en betekenis. 

Een gewone designstoel kan bijvoorbeeld in duizenden exemplaren worden geproduceerd en verkocht via verschillende winkels. Een collectible designstoel kan door dezelfde designer worden ontworpen, maar in een oplage van bijvoorbeeld tien stuks worden gemaakt. Hierdoor wordt ieder exemplaar onderdeel van een beperkte serie en kan het interessanter worden voor verzamelaars. 

Ook de functie van het object kan verschillen. Bij regulier design staat gebruik vaak centraal: het product moet comfortabel, praktisch en geschikt zijn voor dagelijks gebruik. Bij collectible design kan de functie nog steeds belangrijk zijn, maar krijgen vorm, concept, materiaal, vakmanschap en artistieke waarde vaak een grotere rol. 

Toch betekent dit niet dat ieder duur of exclusief designobject automatisch collectible design is. Een luxe meubel dat in grote aantallen wordt geproduceerd kan nog steeds een regulier designproduct zijn. Andersom kan een relatief betaalbaar object wel collectible worden wanneer het bijzonder, schaars en gewild is. 

Het verschil zit daarom vooral in de combinatie van ontwerp, productie, zeldzaamheid, context en vraag. Collectible design wordt niet alleen gebruikt, maar ook verzameld en gewaardeerd als een bijzonder ontwerpobject. 

Collectible design en functional art beschrijven voor een groot deel dezelfde soorten objecten, maar vanuit een ander perspectief. Waar collectible design vooral kijkt naar de zeldzaamheid, oplage en waarde van een object als verzamelstuk, kijkt functional art vooral naar het gebruik en de artistieke intentie van het werk. 

Bij collectible design ligt de nadruk op hoe een object wordt verzameld. Een beperkte oplage, een unieke uitvoering, de reputatie van de designer en de vraag vanuit verzamelaars kunnen allemaal bijdragen aan de waarde en aantrekkelijkheid van een object. De term zegt daarmee vooral iets over de positie van een object binnen de wereld van verzamelen en design. 

Functional art kijkt juist meer naar wat een object is. Het gaat om een werk dat een functie heeft, maar tegelijkertijd als kunstwerk kan worden gezien. Een stoel, lamp of tafel kan bijvoorbeeld gewoon gebruikt worden, terwijl de vorm, het concept en de artistieke expressie minstens zo belangrijk zijn. 

De twee termen sluiten elkaar daarom niet uit. Een uniek meubel van een bekende designer kan zowel functional art als collectible design zijn. Het kan artistieke waarde hebben en tegelijkertijd interessant zijn vanwege de beperkte oplage, maker en verzamelwaarde. 

Het verschil zit dus vooral in de invalshoek. Collectible design beschrijft vooral hoe een object wordt verzameld en gewaardeerd, terwijl functional art vooral beschrijft wat het object is en welke rol functie en kunst daarin spelen. 

Collectible design wordt om verschillende redenen verzameld. Voor veel verzamelaars draait het in de eerste plaats om waardering voor het ontwerp zelf. Een bijzonder object kan aanspreken door de vorm, het materiaal, het vakmanschap of het idee erachter. Het bezit van zo’n object gaat dan niet alleen om het hebben van een mooi product, maar om het bewaren van een ontwerp dat iets bijzonders vertegenwoordigt. 

Ook de persoonlijke betekenis speelt een belangrijke rol. Verzamelaars kunnen een bepaalde designer, periode, materiaal of ontwerpstijl interessant vinden en daar in de loop van de tijd een eigen collectie omheen bouwen. Een collectie vertelt daardoor vaak iets over de smaak en interesses van degene die haar verzamelt. 

Daarnaast heeft collectible design een culturele waarde. Sommige objecten laten zien hoe ontwerpers in een bepaalde periode dachten over technologie, materialen, wonen of de samenleving. Door deze objecten te verzamelen en te bewaren, blijven bijzondere ontwerpen en ideeën onderdeel van de designgeschiedenis. 

Voor andere verzamelaars speelt juist de exclusiviteit een grote rol. Een uniek object of een ontwerp waarvan maar enkele exemplaren bestaan, heeft een andere aantrekkingskracht dan een product dat overal verkrijgbaar is. De zoektocht naar bijzondere en moeilijk te vinden stukken kan daardoor zelf onderdeel worden van het verzamelen. 

Financiële waarde kan natuurlijk ook een reden zijn om collectible design te verzamelen. Sommige ontwerpen worden door de jaren heen gewilder en kunnen daardoor in waarde stijgen. Toch is dat niet de enige reden waarom mensen collectible design verzamelen. Juist de combinatie van ontwerp, verhaal, zeldzaamheid en persoonlijke betekenis maakt deze objecten interessant om te bezitten en te bewaren. 

Collectible design wordt gemaakt door een brede groep ontwerpers en makers. Het zijn niet alleen bekende designers met een lange carrière. Ook jonge ontwerpers, onafhankelijke studio’s, kunstenaars en kleine ateliers maken objecten die binnen collectible design kunnen vallen. 

Gevestigde ontwerpers spelen wel een belangrijke rol. Hun reputatie, eerdere werk en plaats binnen de designgeschiedenis kunnen ervoor zorgen dat nieuwe ontwerpen sneller worden verzameld. Een nieuw object van een bekende designer kan daardoor vanaf het begin interessant zijn voor verzamelaars. 

Tegelijkertijd biedt collectible design juist ruimte aan ontwerpers die nog aan het begin van hun carrière staan. Zij werken vaak in kleine oplages en krijgen de vrijheid om te experimenteren met nieuwe materialen, technieken en ideeën. Omdat deze ontwerpen niet direct voor massaproductie bedoeld zijn, kunnen ze een sterkere persoonlijke visie laten zien. 

Ook de manier waarop collectible design wordt gemaakt verschilt. Sommige ontwerpers werken samen met gespecialiseerde producenten of ambachtslieden, terwijl anderen hun objecten volledig zelf produceren. Hierdoor kan het maakproces een belangrijk onderdeel van het ontwerp worden. 

Juist die diversiteit maakt collectible design interessant. Een gevestigde designer, jonge ontwerpstudio of onafhankelijke maker kan een collectible creëren zolang het object een duidelijke ontwerpvisie heeft en interessant genoeg is om door verzamelaars gewaardeerd en bewaard te worden. 

Collectible design kan een investering zijn, maar dat betekent niet dat ieder collectible designobject automatisch in waarde stijgt. De waarde van een ontwerp wordt beïnvloed door verschillende factoren, zoals de reputatie van de designer, de oplage, de zeldzaamheid, de conditie en de vraag vanuit verzamelaars. 

Wanneer een designer bekender wordt of een bepaald ontwerp steeds gewilder raakt, kan de marktwaarde van bestaande stukken stijgen. Vooral unieke objecten, vroege ontwerpen en werken van ontwerpers met een sterke reputatie kunnen interessant worden voor verzamelaars. 

Toch is de financiële waarde van collectible design moeilijk te voorspellen. Smaak verandert, ontwerpers kunnen populairder of juist minder relevant worden en de vraag naar bepaalde objecten kan sterk verschillen. Een hoge aankoopprijs betekent daarom niet automatisch dat een object later meer waard wordt. 

Voor veel verzamelaars ligt de aantrekkingskracht dan ook niet alleen in een mogelijke waardestijging. Het plezier van het bezitten van een bijzonder ontwerp, het verhaal achter een object en de waardering voor de maker zijn minstens zo belangrijk. 

Collectible design kan dus financiële waarde hebben, maar het is in de eerste plaats een vorm van verzamelen. Wie een object koopt omdat hij of zij het ontwerp bijzonder vindt, heeft daar waarde aan ongeacht wat de marktprijs in de toekomst doet. 

Bij Davinis vind je een combinatie van designobjecten en collectible design. We zijn geïnteresseerd in ontwerpen die iets bijzonders toevoegen aan een interieur, van toegankelijke designs van opkomende ontwerpers tot unieke objecten en kleine oplages die interessant zijn voor verzamelaars. 

De wereld van collectible design sluit goed aan bij waar we met Davinis naartoe willen. We zoeken naar ontwerpers met een eigen visie, bijzondere materialen, experimentele vormen en objecten die verder gaan dan een standaard product. Daarom zijn we voortdurend op zoek naar nieuwe ontwerpers en bijzondere stukken om aan onze collectie toe te voegen. 

Onze collectie zal daarom steeds meer gaan bestaan uit bijzondere en verzamelwaardige ontwerpen, naast de andere unieke designobjecten die we selecteren. Zo bouwen we stap voor stap aan een collectie van objecten die niet alleen mooi zijn om naar te kijken, maar ook interessant zijn om te ontdekken, te verzamelen en jarenlang te bewaren.